سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

271

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

ميدهد به نظر كوته‌نظران و بىخردان كه چشم حقيقت‌بين آنان نابينا گرديده مقام و رتبه‌اى ندارند و به نظر توهين آن برگزيدگان را مينگرند لكن در آخرت كه حقيقت و واقعيت هر چيزى را نشان ميدهد موقعيت و منزلت آنها فوق كفار است و در اينكه مقصود از فوقيت متقين در روز قيامت چيست گفتارى از مفسرين نقل شده : 1 - درجات و مقامات مردمان با تقوى در قيامت بلندتر از كفار است . 2 - حظ مؤمنين با تقوى در قيامت زيادتر است از حظوظ كفار از امتعه و رياست دنيا . 3 - حال متقين در آخرت بهتر از حال كفار است زيرا كه متقين در اعلى عليين ميباشند و كفار در سجين و آن مثل قوله تعالى است أَصْحابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا . « مجمع البيان » فوقيت مقابل تحتيت مراتبى دارد : 1 - فوقيت مكانى ، 2 - فوقيت رتبى ، 3 - فوقيت معنوى ، 4 - فوقيت حقيقى . فوقيت مكانى مثل اينكه گوئيم خورشيد بالاى سر ما است ، فوقيت رتبى مثل اينكه گوئيم مقام و مرتبه بعضى راجع بشئونات زندگانى يا نسبت بدرجه و قرب بسلطان يا غير آن فوق رتبه ديگران بشمار ميآيد . فوقيت معنوى اين است كه بعضى راجع بكمالات روحانى از دانش و عقل و تدبير در كارها فوق ديگران باشند فوقيت حقيقى راجع بكمال عقل و تجرد روح و ارتباط يافتن بعالم قدس است كه مقام و مرتبه هر كسى به قدر ارتباط وى است بعالم إله و بقول قدسيه كه هر كس نزديكتر به آن عالم است فوق ديگران بشمار مىآيد شايد اشاره به اين مرتبه اخير دارد قوله تعالى وَ الَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ بدليل اينكه تقوى را اضافه نموده بايمان و تقوى فوق ايمان و مقام متقين فوق مقام مؤمنين فاقد تقوى مىباشد خلاصه از اطلاق كلمه « فوقهم » در آيه كه تخصيص بمرتبه‌اى دون مرتبه ديگر نداده چنين بر ميآيد كه مؤمن با تقوى در قيامت موقعيتى پيدا مينمايد و حائز مقام و مرتبه‌اى مىگردد كه مزيت و فضيلت بر باقى خلق پيدا مىكند و به تمام جهات